چون هنگام نماز در آيد ، و بدان مشغول شوند ، ما بر ايشان دست يابيم . چون ايشان اين همّت كردند ، ربّ العالمين اين آيت فرستاد در بيان نماز خوف : وَ إِذا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ . و بدان كه نماز خوف بر سه گونه است : از آنكه رسول خدا سه بار نماز خوف كرده ، هر بار بوجهى و صفتى ديگر ، بر حسب حال ضرورت . اول بار بعسفان ، جايى است ميان مكه و مدينه ، با كافران جنگ ميكرد ، و كافران دويست مرد بودند ، و در سمت قبله بودند ، و هيچ ساتر نبود ميان فريقين . رسول خدا ( ص ) مسلمانان را دو صف ساخت ، و ايشان هزار و چهار صد مرد بودند ، همه در نماز شدند با امام ، و ركوع كردند بهم ، چون بسجود رسيدند صف دوم سجود كردند ، وصف اوّل كه بدشمن نزديكتر بودند ايشان را ميكوشيدند ، و پاس ميداشتند . پس چون امام برخاست با صف دوم ، آن صف اوّل نيز سجود كردند ، و در قيام به امام در رسيدند . بركعت دوم . همه بهم ركوع كردند ، و صف اول با امام در سجود شدند ، و صف دوم ايشان را ميكوشيدند ، چون امام با صف اول با تشهد آمد ، آن صف دوم كه گوشوان بودند ، سجود كردند ، و به امام در رسيدند در حال تشهد . پس همه بهم سلام باز دادند . اينست معنى خبر ابن عباس در نماز خوف به عسفان . نوع دوم نماز خوف است كه رسول خدا ( ص ) به ذات الرقاع كرده است ، كه دشمن نه بر جهت قبله بود ، مسلمانان را دو فرقت ساخت : يك فرقت برابر دشمن فرستاد ، تا سلاح بر گرفتند ، و پاس ميداشتند ، و يك فرقت با امام دور شدند چندان كه تير دشمن بديشان نرسيد . امام يك ركعت نماز كرد با ايشان ، چون با قيام شد امام در ركعت دوم ، مأمومان نيّت مفارقت كردند ، و فاتحه و سورتى كوتاه برخواندند ، و آن يك ركعت كه باقى بود زود بگزاردند ، و سلام باز دادند ، و امام هم چنان در قيام انتظار ميكشيد ، تا اينان